loader image
WhatsApp Support
Sansür Direnci-Censorship Resistance

Sansür deyince hepimizin aklına basın özgürlüklerine getirilen kısıtlamalar gelir. Hükümetin ya da kurumsal güçlerin müdahalesi ve kontrolü olmaksızın açıkça fikir beyan etme hakkının kripto para birimlerine uyarlanmış hali censorship-resistance yani “sansür direnci” olarak adlandırılmıştır.
Ekonomilerin nakitsiz ödemelere geçtiği ve tüketicilerin kredi kartları, mobil ödeme uygulamaları veya dijital bankacılık gibi yeni işlem yollarına erişebildiği günümüzde, benzeri görülmemiş bir finansal özgürlük çağında yaşadığımız düşünülmektedir. Ancak, Bitcoin gibi kripto para birimleri, yalnızca tüketici rahatlığının ve seçiminin ötesine geçen, daha önemli bir özgürlük anlayışını güvence altına almak için tasarlanmıştır.
Kişisel finansı yönetmek için hangi yöntem kullanılırsa kullansın merkezi bir otorite, bir banka veya bir fintech firması ile birlikte para birimini basan devlet işlemlerin üzerinde kontrol sahibidir.
Bu otoriteler, geleneksel para birimlerinin (fiat) kullanıcıları arasında aracı görevi görmektedir ve şüpheli buldukları işlemleri sansürleyebilir. Kara para aklama gibi mali suçların önlenmesi açısından doğru bir davranış olsa da aynı zamanda kullanıcıların özgürlüğünü ve varlıklarının üzerindeki bireysel kontrolünü azaltan bir durumdur.
Kripto Paralarda Sansür Direnci
Sansür direnci, bir kripto para birimi ağının belirli bir özelliğine işaret edebilir. Bu özellik, ağ üzerinde işlem yapmak isteyen herhangi bir tarafın, ağ protokolünün kurallarına uyduğu sürece bu işlemi yapabileceğini ima eder. Örneğin Bitcoin ağı herhangi bir kuruluşa ait değildir, bu nedenle de Bitcoin üzerindeki işlemleri sansürlemek neredeyse imkansızdır.
Ayrıca sansür direnci, bir ağ üzerinde bulunan ve işlemlerde değişiklik yapılmasını önleyen bir özellik de olabilir. Blok zincirinde bir işlem yapıldığında bu işlem binlerce node arasında yayılır ve dağıtılmış defterlere eklenir. Bir işlem deftere eklendikten sonra defterden çıkarılamaz veya işlem üzerinde bir değişiklik yapılamaz. Bu yüzden defterdeki işlemlere ve ağa değişmez (immutable) denilmektedir.
Blockchain Neden Sansürlenemez?
Bitcoin ve benzeri blok zinciri tabanlı para birimleri, merkeziyetsiz ve aracısız ağlar olarak tasarlanmıştır. Blockchainin merkeziyetsiz yapısı, herhangi bir şahsın veya otoritenin belirli bir işlemi sansürlemesini neredeyse imkansız hale getirmektedir. Sansür direncinin işleyişi, blok zinciri ağlarının teknik tasarımına ve işlemlerin tamamlandıktan sonra geri döndürülemez olmasını sağlamak için kriptografi kullanımına bağlıdır. Geri dönülmezlik için kullanılan ortak terim değişmezliktir. Toplumsal veya siyasi değişikliklerden bağımsız olarak, paylaşılan defterin geçmişi belirli bir gündeme veya kazanılmış çıkarlara uyacak şekilde geriye döndürülemez.
Bitcoin Ağı Sansürlenebilir mi?
Sansüre direnç, Bitcoin'in ana değerlerinden birisi olarak kabul edilir. Bu da hiçbir devletin, şirketin veya üçüncü tarafın sisteme müdahale edemeyeceği anlamına gelmektedir. Sansür direnci, ağı yöneten kuralların önceden belirlenmesi gerektiğini ve ne şekilde olursa olsun hiç bir şekilde bu kurallarda keyfi bir değişiklik yapılmaması gerektiğini savunmaktadır.
Yine de belirtmek gerekir ki Bitcoin ağındaki işlemleri sansürlemek tamamen imkansız değildir ancak bunu yapmak için çok fazla kaynağa ihtiyaç duyulacaktır. Bitcoin'in güvenlik modeli büyük ölçüde çoğunluk teorisine dayanmaktadır. Bu, teoride tek bir gücün % 51 saldırısı adı verilen bir senaryoda ağın kontrolünü ele geçirmek için yeterli hash oranı toplayabileceği anlamına gelir.
%51 saldırısının gerçekleşme ihtimali oldukça düşük olmakla birlikte imkansız değildir. Böyle bir saldırıda, saldırgan(lar) kendi işlemlerini tersine çevirebilir (çifte harcama olasılığını açabilir) ancak diğer kullanıcıların işlemlerini tersine çevirme yetkisine sahip olmaz. Bitcoin gibi büyük bir ağa %51 saldırısı olasılığı son derece düşüktür çünkü böyle bir müdahaleyi gerçekleştirmek için gereken kaynaklar, elde edilecek olası yasadışı kazançlardan daha maliyetli olabilir.
bitcoin
Bitcoin (BTC) $ 91,197.43
ethereum
Ethereum (ETH) $ 3,021.98
tether
Tether (USDT) $ 1.00
xrp
XRP (XRP) $ 2.19
bnb
BNB (BNB) $ 889.27
usd-coin
USDC (USDC) $ 1.00
tron
TRON (TRX) $ 0.282249
staked-ether
Lido Staked Ether (STETH) $ 3,022.31
dogecoin
Dogecoin (DOGE) $ 0.148851
cardano
Cardano (ADA) $ 0.42374
figure-heloc
Figure Heloc (FIGR_HELOC) $ 1.03
whitebit
WhiteBIT Coin (WBT) $ 58.66
wrapped-steth
Wrapped stETH (WSTETH) $ 3,690.47
wrapped-bitcoin
Wrapped Bitcoin (WBTC) $ 90,984.38
bitcoin-cash
Bitcoin Cash (BCH) $ 550.67
wrapped-beacon-eth
Wrapped Beacon ETH (WBETH) $ 3,274.33
usds
USDS (USDS) $ 0.999816
chainlink
Chainlink (LINK) $ 13.28
leo-token
LEO Token (LEO) $ 9.84
binance-bridged-usdt-bnb-smart-chain
Binance Bridged USDT (BNB Smart Chain) (BSC-USD) $ 1.00
hyperliquid
Hyperliquid (HYPE) $ 33.17
stellar
Stellar (XLM) $ 0.25062
weth
WETH (WETH) $ 3,026.19
wrapped-eeth
Wrapped eETH (WEETH) $ 3,271.76
monero
Monero (XMR) $ 418.50
ethena-usde
Ethena USDe (USDE) $ 0.999463
zcash
Zcash (ZEC) $ 438.97
coinbase-wrapped-btc
Coinbase Wrapped BTC (CBBTC) $ 91,190.43
litecoin
Litecoin (LTC) $ 83.86
hedera-hashgraph
Hedera (HBAR) $ 0.143789
avalanche-2
Avalanche (AVAX) $ 13.83
sui
Sui (SUI) $ 1.54
shiba-inu
Shiba Inu (SHIB) $ 0.000008
dai
Dai (DAI) $ 0.99978
world-liberty-financial
World Liberty Financial (WLFI) $ 0.159589
crypto-com-chain
Cronos (CRO) $ 0.108075
susds
sUSDS (SUSDS) $ 1.08
the-open-network
Toncoin (TON) $ 1.61
ethena-staked-usde
Ethena Staked USDe (SUSDE) $ 1.21
paypal-usd
PayPal USD (PYUSD) $ 0.999816
uniswap
Uniswap (UNI) $ 6.14
usdt0
USDT0 (USDT0) $ 1.00
polkadot
Polkadot (DOT) $ 2.26
mantle
Mantle (MNT) $ 1.08
canton-network
Canton (CC) $ 0.086368
bittensor
Bittensor (TAO) $ 297.70
aave
Aave (AAVE) $ 179.65
usd1-wlfi
USD1 (USD1) $ 0.999503
bitget-token
Bitget Token (BGB) $ 3.61
memecore
MemeCore (M) $ 1.41
near
NEAR Protocol (NEAR) $ 1.85
blackrock-usd-institutional-digital-liquidity-fund
BlackRock USD Institutional Digital Liquidity Fund (BUIDL) $ 1.00
okb
OKB (OKB) $ 106.41
tether-gold
Tether Gold (XAUT) $ 4,224.28
falcon-finance
Falcon USD (USDF) $ 0.998954
aster-2
Aster (ASTER) $ 1.08
internet-computer
Internet Computer (ICP) $ 3.98
ethereum-classic
Ethereum Classic (ETC) $ 13.91
pi-network
Pi Network (PI) $ 0.243133
ethena
Ethena (ENA) $ 0.267263
pepe
Pepe (PEPE) $ 0.000005
jito-staked-sol
Jito Staked SOL (JITOSOL) $ 170.80
binance-peg-weth
Binance-Peg WETH (WETH) $ 3,023.24
pump-fun
Pump.fun (PUMP) $ 0.003058
rain
Rain (RAIN) $ 0.007591
solana
Wrapped SOL (SOL) $ 136.97
jupiter-perpetuals-liquidity-provider-token
Jupiter Perpetuals Liquidity Provider Token (JLP) $ 4.70
htx-dao
HTX DAO (HTX) $ 0.000002
ondo-finance
Ondo (ONDO) $ 0.513048
kaspa
Kaspa (KAS) $ 0.059562
worldcoin-wld
Worldcoin (WLD) $ 0.637387
aptos
Aptos (APT) $ 2.02
polygon-ecosystem-token
POL (ex-MATIC) (POL) $ 0.134564
pax-gold
PAX Gold (PAXG) $ 4,249.98
syrupusdc
syrupUSDC (SYRUPUSDC) $ 1.14
usdtb
USDtb (USDTB) $ 1.00
bfusd
BFUSD (BFUSD) $ 0.99945
kucoin-shares
KuCoin (KCS) $ 10.01
binance-bridged-usdc-bnb-smart-chain
Binance Bridged USDC (BNB Smart Chain) (USDC) $ 0.999986
rocket-pool-eth
Rocket Pool ETH (RETH) $ 3,475.56
sky
Sky (SKY) $ 0.055977
ripple-usd
Ripple USD (RLUSD) $ 0.999992
gatechain-token
Gate (GT) $ 10.53
wbnb
Wrapped BNB (WBNB) $ 888.83
global-dollar
Global Dollar (USDG) $ 0.99997
algorand
Algorand (ALGO) $ 0.139307
hashnote-usyc
Circle USYC (USYC) $ 1.11
official-trump
Official Trump (TRUMP) $ 6.05
hash-2
Provenance Blockchain (HASH) $ 0.023241
arbitrum
Arbitrum (ARB) $ 0.213977
flare-networks
Flare (FLR) $ 0.01504
binance-staked-sol
Binance Staked SOL (BNSOL) $ 148.73
cosmos
Cosmos Hub (ATOM) $ 2.41
filecoin
Filecoin (FIL) $ 1.60
vechain
VeChain (VET) $ 0.01333
kelp-dao-restaked-eth
Kelp DAO Restaked ETH (RSETH) $ 3,203.14
ignition-fbtc
Function FBTC (FBTC) $ 91,286.46
lombard-staked-btc
Lombard Staked BTC (LBTC) $ 91,310.46
liquid-staked-ethereum
Liquid Staked ETH (LSETH) $ 3,236.78
solv-btc
Solv Protocol BTC (SOLVBTC) $ 90,884.35