loader image
WhatsApp Support
Kriptografi-Cryptography

Bilgisayar teknolojilerindeki gelişmeler, her ne kadar verileri daha erişilebilir hale getirip büyük avantajlar sağlasa da dezavantajları da vardır. Örnek olarak çevrimiçi verileriniz, hırsızlık ve dolandırıcılık gibi tehditlere maruz kalabilir. Ancak kriptografi veya kriptoloji, olası risklere karşı bilgilerinizin veri depolama hizmetlerinde saklanmasını sağlayan bir sistemdir. Verileri şifreleyerek saklama ve iletme yöntemlerinin geçmişi antik çağlara dayanmaktadır. Dijital çağdan önce bile insanlar, istenmeyen kişilerin bu mesajlara ulaşmalarını engellemek için şifreleme yöntemleri kullanıyorlardı. Bununla birlikte bilgi işlem cihazlarının artan kullanımı, şifreleme bilimini yepyeni bir düzeye taşıdı.
Kriptografi Nedir ?
Kriptografi bilgi saklama bilimidir. Modern kriptografi, verileri şifrelemek ve şifresini çözmek veya bilginin bütünlüğünü ve gerçekliğini garanti etmek için matematiksel teorilerden ve hesaplamadan yararlanmaktadır.
Temel bir metin şifreleme sürecinde, bir düz metin (açıkça anlaşılabilen veriler), onu şifreli metne (okunamayan) dönüştüren bir şifreleme sürecinden geçer. Bunu yaparak, gönderilen bilgilerin yalnızca belirli bir şifre çözme anahtarına sahip bir kişi tarafından okunabilmesi garanti edilir.
Belirli kriptografik teknikler kullanılarak, güvenli olmayan ağlar üzerinden bile hassas veriler gönderilebilir. Şifreleme seviyesi, verilerin gerektirdiği koruma derecesine bağlı olacaktır. Örneğin, normal kişisel dosyalarda kullanılan güvenlik türü, kripto para birimi ağlarında kullanılanla aynı değildir.
Kripto Paralarda Kriptografi
Kriptografi teknolojisi kripto paralarda; ağda meydana gelen çeşitli işlemleri güvence altına almak, yeni para birimlerinin oluşumunu kontrol etmek ve dijital varlıkların ve coinlerin transferini doğrulamak gibi pek çok farklı amaç için kullanılmaktadır.
Kripto para birimleri, şifreleme tekniklerini ve şifreleme anahtarlarını kullanarak gerçek dünyada kullandığımız imzaları taklit eder. Kriptografi yöntemleri, veri değerlerini yalnızca verinin veya işlemin amaçlandığı kişilerin alabileceği, okuyabileceği ve işleyebileceği şekilde iletilmesini sağlayan matematiksel kodlar kullanmaktadır.
Kriptografinin nasıl çalıştığını öğrenmek, kripto para birimi sistemlerindeki önemini anlamak için çok önemlidir. Bitcoin, biri genel-özel anahtar çiftlerini oluşturmak, diğeri ise "madencilik" amacıyla olmak üzere üç farklı şifreleme yöntemi kullanmaktadır. Bitcoin gibi çoğu Blokzinciri sistemi, dijital işlemlerin çok güvenli bir şekilde gerçekleştirilebildiği merkezi olmayan ve halka açık bir defter olarak işlev görmelerine izin veren belirli bir kriptografik teknikler setinden yararlanmaktadır.
Modern kriptografi, çeşitli çalışma alanlarından oluşur, ancak en çok kullanılanlardan bazıları simetrik şifreleme, asimetrik şifreleme, karma işlevler ve dijital imzalarla ilgilenenlerdir.
Bitcoin protokolü, ağı güvence altına almak ve her işlemin geçerliliğini sağlamak için kriptografik kanıtlardan yararlanır. Dijital imzalar, her kullanıcının yalnızca kendi cüzdanındaki parayı harcayabileceğini ve bu fonların bir kereden fazla harcanamayacağını garanti eder. Örneğin Ali, Ayşe’ye 2 bitcoin gönderirse, Ali’nin cüzdanından coin çıktığını ve Ayşe’nin cüzdanına eklendiğini onaylayan bir işlem oluşur ancak bu işlem yalnızca dijital imza kullanarak gerçekleştirebilirler.
Bitcoin Protokolünün bir diğer önemli unsuru, Proof of Work (PoW) fikir birliği mekanizmasını ve madencilik sürecini tanımlayan Hashcash fonksiyonudur. PoW; ağın güvenliğini sağlamak, işlemleri onaylamak ve yeni madeni paralar oluşturmaktan sorumludur. Hashcash, SHA-256 adı verilen bir şifreleme işlevini kullanır.
Kriptografi, blockchain teknolojisinin önemli bir parçasıdır ve bu nedenle tüm kripto paralar için önemli bir unsurdur. Dağıtılmış ağlara uygulanan kriptografik kanıtlar, Bitcoin ve diğer merkezi olmayan dijital para birimlerinin ortaya çıkmasını sağlamıştır.
Kripto Paralarda Kullanılan Kriptografi Yöntemleri
Kripto paraların kriptografisinde kullanılan birden fazla yöntem mevcuttur. Bunlardan ilki “simetrik şifreleme kriptografisi”dir. Bu yöntemde aynı gizli anahtar kullanılarak ham mesaj hem kaynakta şifrelenir hem şifreli mesaj alıcıya iletilir hem de mesajın şifresi çözülür. Örneğin alfabedeki harfler “A=01”, “B=02”, “C=02” şeklinde şifrelenmiş olsun. “ALİ” mesajı bu şifreleme yöntemi ile iletilirken “01015012” şeklinde iletilecektir. Şifreleme metodolojisini bilmeyen biri, mesajı alsa da anlamlandıramayacaktır. Bu basit bir örnek gibi görünse de gelişmiş güvenlik için birçok karmaşık varyasyon mevcuttur. Bu yöntem, minimum operasyonel ek yük ile basit uygulama avantajları sunmaktadır ancak paylaşılan anahtarın güvenlik sorunlarından ve ölçeklenebilirlik sorunlarından muzdariptir.
İkinci yöntem, verileri şifrelemek ve şifresini çözmek için genel ve özel olmak üzere iki farklı anahtar kullanılan “asimetrik şifreleme kriptografisi”dir. Açık anahtar, fon alıcısının adresi gibi açık bir şekilde yayılabilirken, özel anahtar yalnızca sahibi tarafından bilinir. Bu yöntemde, bir kişi bir mesajı alıcının genel anahtarını kullanarak şifreleyebilir, ancak yalnızca alıcının özel anahtarı ile şifresi çözülebilir. Bu yöntem, kripto para birimi işlemleri için iki önemli kimlik doğrulama ve şifreleme işlevinin elde edilmesine yardımcı olur. İlki genel anahtarın, mesajın gerçek göndericisi için eşleştirilmiş özel anahtarı doğrulamasıyla elde edilirken, sonraki aşama yalnızca eşleştirilmiş özel anahtar sahibinin şifrelenmiş mesajın şifresini başarıyla çözmesi sonucu gerçekleşebilir.
Üçüncü şifreleme yöntemi ise ağdaki işlemlerin verilerinin bütünlüğünü verimli bir şekilde doğrulamak için kullanılan hashingdir. Blockchain verilerinin yapısını korur, insanların hesap adreslerini kodlar, hesaplar arasında gerçekleşen işlemleri şifrelenmesini ve blok madenciliğini mümkün kılar. Ek olarak dijital imzalar, gerçek katılımcıların kimliklerini ağa kanıtlamalarına izin vererek çeşitli şifreleme süreçlerini tamamlar.
İstenen özelleştirme seviyelerine sahip yukarıdaki yöntemlerin çoklu varyasyonları, çeşitli kripto para birimi ağlarında uygulanabilir.
bitcoin
Bitcoin (BTC) $ 91,197.43
ethereum
Ethereum (ETH) $ 3,021.98
tether
Tether (USDT) $ 1.00
xrp
XRP (XRP) $ 2.19
bnb
BNB (BNB) $ 889.27
usd-coin
USDC (USDC) $ 1.00
tron
TRON (TRX) $ 0.282249
staked-ether
Lido Staked Ether (STETH) $ 3,022.31
dogecoin
Dogecoin (DOGE) $ 0.148851
cardano
Cardano (ADA) $ 0.42374
figure-heloc
Figure Heloc (FIGR_HELOC) $ 1.03
whitebit
WhiteBIT Coin (WBT) $ 58.66
wrapped-steth
Wrapped stETH (WSTETH) $ 3,690.47
wrapped-bitcoin
Wrapped Bitcoin (WBTC) $ 90,984.38
bitcoin-cash
Bitcoin Cash (BCH) $ 550.67
wrapped-beacon-eth
Wrapped Beacon ETH (WBETH) $ 3,274.33
usds
USDS (USDS) $ 0.999816
chainlink
Chainlink (LINK) $ 13.28
leo-token
LEO Token (LEO) $ 9.84
binance-bridged-usdt-bnb-smart-chain
Binance Bridged USDT (BNB Smart Chain) (BSC-USD) $ 1.00
hyperliquid
Hyperliquid (HYPE) $ 33.17
stellar
Stellar (XLM) $ 0.25062
weth
WETH (WETH) $ 3,026.19
wrapped-eeth
Wrapped eETH (WEETH) $ 3,271.76
monero
Monero (XMR) $ 418.50
ethena-usde
Ethena USDe (USDE) $ 0.999463
zcash
Zcash (ZEC) $ 438.97
coinbase-wrapped-btc
Coinbase Wrapped BTC (CBBTC) $ 91,190.43
litecoin
Litecoin (LTC) $ 83.86
hedera-hashgraph
Hedera (HBAR) $ 0.143789
avalanche-2
Avalanche (AVAX) $ 13.83
sui
Sui (SUI) $ 1.54
shiba-inu
Shiba Inu (SHIB) $ 0.000008
dai
Dai (DAI) $ 0.99978
world-liberty-financial
World Liberty Financial (WLFI) $ 0.159589
crypto-com-chain
Cronos (CRO) $ 0.108075
susds
sUSDS (SUSDS) $ 1.08
the-open-network
Toncoin (TON) $ 1.61
ethena-staked-usde
Ethena Staked USDe (SUSDE) $ 1.21
paypal-usd
PayPal USD (PYUSD) $ 0.999816
uniswap
Uniswap (UNI) $ 6.14
usdt0
USDT0 (USDT0) $ 1.00
polkadot
Polkadot (DOT) $ 2.26
mantle
Mantle (MNT) $ 1.08
canton-network
Canton (CC) $ 0.086368
bittensor
Bittensor (TAO) $ 297.70
aave
Aave (AAVE) $ 179.65
usd1-wlfi
USD1 (USD1) $ 0.999503
bitget-token
Bitget Token (BGB) $ 3.61
memecore
MemeCore (M) $ 1.41
near
NEAR Protocol (NEAR) $ 1.85
blackrock-usd-institutional-digital-liquidity-fund
BlackRock USD Institutional Digital Liquidity Fund (BUIDL) $ 1.00
okb
OKB (OKB) $ 106.41
tether-gold
Tether Gold (XAUT) $ 4,224.28
falcon-finance
Falcon USD (USDF) $ 0.998954
aster-2
Aster (ASTER) $ 1.08
internet-computer
Internet Computer (ICP) $ 3.98
ethereum-classic
Ethereum Classic (ETC) $ 13.91
pi-network
Pi Network (PI) $ 0.243133
ethena
Ethena (ENA) $ 0.267263
pepe
Pepe (PEPE) $ 0.000005
jito-staked-sol
Jito Staked SOL (JITOSOL) $ 170.80
binance-peg-weth
Binance-Peg WETH (WETH) $ 3,023.24
pump-fun
Pump.fun (PUMP) $ 0.003058
rain
Rain (RAIN) $ 0.007591
solana
Wrapped SOL (SOL) $ 136.97
jupiter-perpetuals-liquidity-provider-token
Jupiter Perpetuals Liquidity Provider Token (JLP) $ 4.70
htx-dao
HTX DAO (HTX) $ 0.000002
ondo-finance
Ondo (ONDO) $ 0.513048
kaspa
Kaspa (KAS) $ 0.059562
worldcoin-wld
Worldcoin (WLD) $ 0.637387
aptos
Aptos (APT) $ 2.02
polygon-ecosystem-token
POL (ex-MATIC) (POL) $ 0.134564
pax-gold
PAX Gold (PAXG) $ 4,249.98
syrupusdc
syrupUSDC (SYRUPUSDC) $ 1.14
usdtb
USDtb (USDTB) $ 1.00
bfusd
BFUSD (BFUSD) $ 0.99945
kucoin-shares
KuCoin (KCS) $ 10.01
binance-bridged-usdc-bnb-smart-chain
Binance Bridged USDC (BNB Smart Chain) (USDC) $ 0.999986
rocket-pool-eth
Rocket Pool ETH (RETH) $ 3,475.56
sky
Sky (SKY) $ 0.055977
ripple-usd
Ripple USD (RLUSD) $ 0.999992
gatechain-token
Gate (GT) $ 10.53
wbnb
Wrapped BNB (WBNB) $ 888.83
global-dollar
Global Dollar (USDG) $ 0.99997
algorand
Algorand (ALGO) $ 0.139307
hashnote-usyc
Circle USYC (USYC) $ 1.11
official-trump
Official Trump (TRUMP) $ 6.05
hash-2
Provenance Blockchain (HASH) $ 0.023241
arbitrum
Arbitrum (ARB) $ 0.213977
flare-networks
Flare (FLR) $ 0.01504
binance-staked-sol
Binance Staked SOL (BNSOL) $ 148.73
cosmos
Cosmos Hub (ATOM) $ 2.41
filecoin
Filecoin (FIL) $ 1.60
vechain
VeChain (VET) $ 0.01333
kelp-dao-restaked-eth
Kelp DAO Restaked ETH (RSETH) $ 3,203.14
ignition-fbtc
Function FBTC (FBTC) $ 91,286.46
lombard-staked-btc
Lombard Staked BTC (LBTC) $ 91,310.46
liquid-staked-ethereum
Liquid Staked ETH (LSETH) $ 3,236.78
solv-btc
Solv Protocol BTC (SOLVBTC) $ 90,884.35