loader image
WhatsApp Support
Çift Harcama-Double Spending

Double spending yani çift harcama, bir kusur yüzünden aynı tokenin birden fazla kez harcanması anlamına gelir. Çift harcama, bir blockchain ağının bozulması sonucu kripto paranın çalınmasıyla gerçekleşir. Hırsız, yasal görünmesi için para birimi işleminin bir kopyasını gönderir veya işlemi tamamen silebilir.
Fiziksel paranın (fiat) aksine dijital bir token, kopyalanabilen veya sahtesi yapılabilen dijital bir dosyadan oluşur. Blockchain ağı gerekli bilgi işlem gücüne sahip ve bu işte uzman olan kişiler tarafından manipüle edilebilir olduğundan double spending, dijital para birimlerine özgü potansiyel bir sorun olarak karşımıza çıkar. Bir çift harcama olayı yaşandığında, %51 saldırısı veya yarış saldırısı yaşanmıştır denilebilir. Reel para birimleri ile yapılan dijital işlemlerde paranın gerçekliği ve geçmiş sahipliği hemen doğrulanabildiğinden böyle bir risk yoktur.
Sahte para basımında olduğu gibi, bu tür bir çifte harcama yapılması, daha önce var olmayan yeni bir kopyalanmış para birimi yaratarak enflasyona yol açar. Bu, diğer para birimlerine veya mallara göre para biriminin değerini düşürür ve kullanıcı güvenini azaltmanın yanı sıra para biriminin sirkülasyonunu ve piyasada kalma ihtimalini azaltır. Bir işlemde anonimliği korurken çift harcamayı önlemek için kullanılan temel kriptografik teknikler arasında, kör imzalar (blind signature) ve özellikle çevrimdışı sistemlerde kullanılan gizli bölme gibi yöntemler vardır.
Double spending ilk etapta, paranın yalnızca bir kez harcandığını doğrulayacak bir merkezi sistemi olmadığından, en popüler kripto para olan Bitcoin’e yönelik bir endişeydi. Ancak kripto paralarda blockchainin doğası gereği her işlemin gerçekliğinin doğrulandığı ve çift sayımın önlendiği bir mekanizma vardır. Bitcoin ile gerçekleşen tüm işlemler istisnasız bir şekilde blockchaine kaydedilir. Bu mekanizma sayesinde Bitcoin’e sahip olan kişilerin sahipliği onaylanır, mükerrer sayım ve sahtekârlıklar önlenir.
Bitcoin işlemlerinin doğrulanma süreci, çok fazla bilgi işlem gücü gerektiren yoğun sayı ve karmaşık algoritmalardan oluştuğu için uzun süre gerektirebilir. Ancak doğrulama sürecindeki bu yoğun bilgi işlem gücü, blok zincirini kopyalamayı ve tahrif etmeyi de zorlaştıran bir süreçtir.
Blockchainin Çift Harcamaya Yönelik Dezavantajları
Çoğu Bitcoin hırsızlığı, çifte harcamadan ziyade kullanıcıların yeterli güvenlik önlemi almamasından kaynaklanır. Kripto paraların, yeterli güvenlik önlemleri olmadan muhafaza edilmesi çeşitli risklere yol açabilmektedir.
Çift harcamaya yönelik en büyük risk %51 saldırısı (51% attack) ile ilgilidir. Eğer bir kullanıcı ya da kullanıcı grubu blok zincirdeki işlem gücünün %50’sinden fazlasını kontrol ederse %51 saldırısı gerçekleştirmiş olur. Bu kullanıcı ya da kullanıcı grubu, mevcut işlemler hiç gerçekleşmemiş gibi blockchaindeki işlemleri tersine çevirerek transfer edilmiş Bitcoinleri kendi cüzdanlarına birden çok kez işleyebilir.
bitcoin
Bitcoin (BTC) $ 91,197.43
ethereum
Ethereum (ETH) $ 3,021.98
tether
Tether (USDT) $ 1.00
xrp
XRP (XRP) $ 2.19
bnb
BNB (BNB) $ 889.27
usd-coin
USDC (USDC) $ 1.00
tron
TRON (TRX) $ 0.282249
staked-ether
Lido Staked Ether (STETH) $ 3,022.31
dogecoin
Dogecoin (DOGE) $ 0.148851
cardano
Cardano (ADA) $ 0.42374
figure-heloc
Figure Heloc (FIGR_HELOC) $ 1.03
whitebit
WhiteBIT Coin (WBT) $ 58.66
wrapped-steth
Wrapped stETH (WSTETH) $ 3,690.47
wrapped-bitcoin
Wrapped Bitcoin (WBTC) $ 90,984.38
bitcoin-cash
Bitcoin Cash (BCH) $ 550.67
wrapped-beacon-eth
Wrapped Beacon ETH (WBETH) $ 3,274.33
usds
USDS (USDS) $ 0.999816
chainlink
Chainlink (LINK) $ 13.28
leo-token
LEO Token (LEO) $ 9.84
binance-bridged-usdt-bnb-smart-chain
Binance Bridged USDT (BNB Smart Chain) (BSC-USD) $ 1.00
hyperliquid
Hyperliquid (HYPE) $ 33.17
stellar
Stellar (XLM) $ 0.25062
weth
WETH (WETH) $ 3,026.19
wrapped-eeth
Wrapped eETH (WEETH) $ 3,271.76
monero
Monero (XMR) $ 418.50
ethena-usde
Ethena USDe (USDE) $ 0.999463
zcash
Zcash (ZEC) $ 438.97
coinbase-wrapped-btc
Coinbase Wrapped BTC (CBBTC) $ 91,190.43
litecoin
Litecoin (LTC) $ 83.86
hedera-hashgraph
Hedera (HBAR) $ 0.143789
avalanche-2
Avalanche (AVAX) $ 13.83
sui
Sui (SUI) $ 1.54
shiba-inu
Shiba Inu (SHIB) $ 0.000008
dai
Dai (DAI) $ 0.99978
world-liberty-financial
World Liberty Financial (WLFI) $ 0.159589
crypto-com-chain
Cronos (CRO) $ 0.108075
susds
sUSDS (SUSDS) $ 1.08
the-open-network
Toncoin (TON) $ 1.61
ethena-staked-usde
Ethena Staked USDe (SUSDE) $ 1.21
paypal-usd
PayPal USD (PYUSD) $ 0.999816
uniswap
Uniswap (UNI) $ 6.14
usdt0
USDT0 (USDT0) $ 1.00
polkadot
Polkadot (DOT) $ 2.26
mantle
Mantle (MNT) $ 1.08
canton-network
Canton (CC) $ 0.086368
bittensor
Bittensor (TAO) $ 297.70
aave
Aave (AAVE) $ 179.65
usd1-wlfi
USD1 (USD1) $ 0.999503
bitget-token
Bitget Token (BGB) $ 3.61
memecore
MemeCore (M) $ 1.41
near
NEAR Protocol (NEAR) $ 1.85
blackrock-usd-institutional-digital-liquidity-fund
BlackRock USD Institutional Digital Liquidity Fund (BUIDL) $ 1.00
okb
OKB (OKB) $ 106.41
tether-gold
Tether Gold (XAUT) $ 4,224.28
falcon-finance
Falcon USD (USDF) $ 0.998954
aster-2
Aster (ASTER) $ 1.08
internet-computer
Internet Computer (ICP) $ 3.98
ethereum-classic
Ethereum Classic (ETC) $ 13.91
pi-network
Pi Network (PI) $ 0.243133
ethena
Ethena (ENA) $ 0.267263
pepe
Pepe (PEPE) $ 0.000005
jito-staked-sol
Jito Staked SOL (JITOSOL) $ 170.80
binance-peg-weth
Binance-Peg WETH (WETH) $ 3,023.24
pump-fun
Pump.fun (PUMP) $ 0.003058
rain
Rain (RAIN) $ 0.007591
solana
Wrapped SOL (SOL) $ 136.97
jupiter-perpetuals-liquidity-provider-token
Jupiter Perpetuals Liquidity Provider Token (JLP) $ 4.70
htx-dao
HTX DAO (HTX) $ 0.000002
ondo-finance
Ondo (ONDO) $ 0.513048
kaspa
Kaspa (KAS) $ 0.059562
worldcoin-wld
Worldcoin (WLD) $ 0.637387
aptos
Aptos (APT) $ 2.02
polygon-ecosystem-token
POL (ex-MATIC) (POL) $ 0.134564
pax-gold
PAX Gold (PAXG) $ 4,249.98
syrupusdc
syrupUSDC (SYRUPUSDC) $ 1.14
usdtb
USDtb (USDTB) $ 1.00
bfusd
BFUSD (BFUSD) $ 0.99945
kucoin-shares
KuCoin (KCS) $ 10.01
binance-bridged-usdc-bnb-smart-chain
Binance Bridged USDC (BNB Smart Chain) (USDC) $ 0.999986
rocket-pool-eth
Rocket Pool ETH (RETH) $ 3,475.56
sky
Sky (SKY) $ 0.055977
ripple-usd
Ripple USD (RLUSD) $ 0.999992
gatechain-token
Gate (GT) $ 10.53
wbnb
Wrapped BNB (WBNB) $ 888.83
global-dollar
Global Dollar (USDG) $ 0.99997
algorand
Algorand (ALGO) $ 0.139307
hashnote-usyc
Circle USYC (USYC) $ 1.11
official-trump
Official Trump (TRUMP) $ 6.05
hash-2
Provenance Blockchain (HASH) $ 0.023241
arbitrum
Arbitrum (ARB) $ 0.213977
flare-networks
Flare (FLR) $ 0.01504
binance-staked-sol
Binance Staked SOL (BNSOL) $ 148.73
cosmos
Cosmos Hub (ATOM) $ 2.41
filecoin
Filecoin (FIL) $ 1.60
vechain
VeChain (VET) $ 0.01333
kelp-dao-restaked-eth
Kelp DAO Restaked ETH (RSETH) $ 3,203.14
ignition-fbtc
Function FBTC (FBTC) $ 91,286.46
lombard-staked-btc
Lombard Staked BTC (LBTC) $ 91,310.46
liquid-staked-ethereum
Liquid Staked ETH (LSETH) $ 3,236.78
solv-btc
Solv Protocol BTC (SOLVBTC) $ 90,884.35