loader image
WhatsApp Support
Çift Harcama-Double Spending

Double spending yani çift harcama, bir kusur yüzünden aynı tokenin birden fazla kez harcanması anlamına gelir. Çift harcama, bir blockchain ağının bozulması sonucu kripto paranın çalınmasıyla gerçekleşir. Hırsız, yasal görünmesi için para birimi işleminin bir kopyasını gönderir veya işlemi tamamen silebilir.
Fiziksel paranın (fiat) aksine dijital bir token, kopyalanabilen veya sahtesi yapılabilen dijital bir dosyadan oluşur. Blockchain ağı gerekli bilgi işlem gücüne sahip ve bu işte uzman olan kişiler tarafından manipüle edilebilir olduğundan double spending, dijital para birimlerine özgü potansiyel bir sorun olarak karşımıza çıkar. Bir çift harcama olayı yaşandığında, %51 saldırısı veya yarış saldırısı yaşanmıştır denilebilir. Reel para birimleri ile yapılan dijital işlemlerde paranın gerçekliği ve geçmiş sahipliği hemen doğrulanabildiğinden böyle bir risk yoktur.
Sahte para basımında olduğu gibi, bu tür bir çifte harcama yapılması, daha önce var olmayan yeni bir kopyalanmış para birimi yaratarak enflasyona yol açar. Bu, diğer para birimlerine veya mallara göre para biriminin değerini düşürür ve kullanıcı güvenini azaltmanın yanı sıra para biriminin sirkülasyonunu ve piyasada kalma ihtimalini azaltır. Bir işlemde anonimliği korurken çift harcamayı önlemek için kullanılan temel kriptografik teknikler arasında, kör imzalar (blind signature) ve özellikle çevrimdışı sistemlerde kullanılan gizli bölme gibi yöntemler vardır.
Double spending ilk etapta, paranın yalnızca bir kez harcandığını doğrulayacak bir merkezi sistemi olmadığından, en popüler kripto para olan Bitcoin’e yönelik bir endişeydi. Ancak kripto paralarda blockchainin doğası gereği her işlemin gerçekliğinin doğrulandığı ve çift sayımın önlendiği bir mekanizma vardır. Bitcoin ile gerçekleşen tüm işlemler istisnasız bir şekilde blockchaine kaydedilir. Bu mekanizma sayesinde Bitcoin’e sahip olan kişilerin sahipliği onaylanır, mükerrer sayım ve sahtekârlıklar önlenir.
Bitcoin işlemlerinin doğrulanma süreci, çok fazla bilgi işlem gücü gerektiren yoğun sayı ve karmaşık algoritmalardan oluştuğu için uzun süre gerektirebilir. Ancak doğrulama sürecindeki bu yoğun bilgi işlem gücü, blok zincirini kopyalamayı ve tahrif etmeyi de zorlaştıran bir süreçtir.
Blockchainin Çift Harcamaya Yönelik Dezavantajları
Çoğu Bitcoin hırsızlığı, çifte harcamadan ziyade kullanıcıların yeterli güvenlik önlemi almamasından kaynaklanır. Kripto paraların, yeterli güvenlik önlemleri olmadan muhafaza edilmesi çeşitli risklere yol açabilmektedir.
Çift harcamaya yönelik en büyük risk %51 saldırısı (51% attack) ile ilgilidir. Eğer bir kullanıcı ya da kullanıcı grubu blok zincirdeki işlem gücünün %50’sinden fazlasını kontrol ederse %51 saldırısı gerçekleştirmiş olur. Bu kullanıcı ya da kullanıcı grubu, mevcut işlemler hiç gerçekleşmemiş gibi blockchaindeki işlemleri tersine çevirerek transfer edilmiş Bitcoinleri kendi cüzdanlarına birden çok kez işleyebilir.
bitcoin
Bitcoin (BTC) $ 95,954.00
ethereum
Ethereum (ETH) $ 3,303.73
tether
Tether (USDT) $ 0.999684
bnb
BNB (BNB) $ 933.39
xrp
XRP (XRP) $ 2.08
solana
Solana (SOL) $ 142.29
usd-coin
USDC (USDC) $ 0.99976
staked-ether
Lido Staked Ether (STETH) $ 3,297.98
tron
TRON (TRX) $ 0.307274
dogecoin
Dogecoin (DOGE) $ 0.140829
figure-heloc
Figure Heloc (FIGR_HELOC) $ 1.04
cardano
Cardano (ADA) $ 0.39504
wrapped-steth
Wrapped stETH (WSTETH) $ 4,042.86
monero
Monero (XMR) $ 702.30
whitebit
WhiteBIT Coin (WBT) $ 57.56
wrapped-beacon-eth
Wrapped Beacon ETH (WBETH) $ 3,597.81
bitcoin-cash
Bitcoin Cash (BCH) $ 598.01
wrapped-bitcoin
Wrapped Bitcoin (WBTC) $ 95,846.00
wrapped-eeth
Wrapped eETH (WEETH) $ 3,580.60
chainlink
Chainlink (LINK) $ 13.79
usds
USDS (USDS) $ 0.999557
binance-bridged-usdt-bnb-smart-chain
Binance Bridged USDT (BNB Smart Chain) (BSC-USD) $ 1.00
leo-token
LEO Token (LEO) $ 8.89
weth
WETH (WETH) $ 3,295.63
stellar
Stellar (XLM) $ 0.22795
coinbase-wrapped-btc
Coinbase Wrapped BTC (CBBTC) $ 95,806.00
zcash
Zcash (ZEC) $ 413.65
sui
Sui (SUI) $ 1.78
ethena-usde
Ethena USDe (USDE) $ 0.999482
avalanche-2
Avalanche (AVAX) $ 13.89
hyperliquid
Hyperliquid (HYPE) $ 24.60
litecoin
Litecoin (LTC) $ 71.72
hedera-hashgraph
Hedera (HBAR) $ 0.119079
shiba-inu
Shiba Inu (SHIB) $ 0.000008
canton-network
Canton (CC) $ 0.128927
usdt0
USDT0 (USDT0) $ 0.999805
world-liberty-financial
World Liberty Financial (WLFI) $ 0.16954
dai
Dai (DAI) $ 1.00
susds
sUSDS (SUSDS) $ 1.08
the-open-network
Toncoin (TON) $ 1.74
crypto-com-chain
Cronos (CRO) $ 0.100491
ethena-staked-usde
Ethena Staked USDe (SUSDE) $ 1.21
paypal-usd
PayPal USD (PYUSD) $ 1.00
polkadot
Polkadot (DOT) $ 2.14
usd1-wlfi
USD1 (USD1) $ 0.998786
uniswap
Uniswap (UNI) $ 5.34
rain
Rain (RAIN) $ 0.009653
mantle
Mantle (MNT) $ 0.956579
memecore
MemeCore (M) $ 1.59
bittensor
Bittensor (TAO) $ 279.88
aave
Aave (AAVE) $ 171.67
bitget-token
Bitget Token (BGB) $ 3.71
pepe
Pepe (PEPE) $ 0.000006
okb
OKB (OKB) $ 114.30
tether-gold
Tether Gold (XAUT) $ 4,606.88
internet-computer
Internet Computer (ICP) $ 4.23
near
NEAR Protocol (NEAR) $ 1.73
falcon-finance
Falcon USD (USDF) $ 0.997112
jito-staked-sol
Jito Staked SOL (JITOSOL) $ 178.19
binance-peg-weth
Binance-Peg WETH (WETH) $ 3,302.10
ethereum-classic
Ethereum Classic (ETC) $ 12.71
ethena
Ethena (ENA) $ 0.224774
pax-gold
PAX Gold (PAXG) $ 4,620.80
blackrock-usd-institutional-digital-liquidity-fund
BlackRock USD Institutional Digital Liquidity Fund (BUIDL) $ 1.00
pi-network
Pi Network (PI) $ 0.206053
aster-2
Aster (ASTER) $ 0.715934
pump-fun
Pump.fun (PUMP) $ 0.002785
jupiter-perpetuals-liquidity-provider-token
Jupiter Perpetuals Liquidity Provider Token (JLP) $ 4.88
polygon-ecosystem-token
POL (ex-MATIC) (POL) $ 0.151171
htx-dao
HTX DAO (HTX) $ 0.000002
binance-staked-sol
Binance Staked SOL (BNSOL) $ 155.35
worldcoin-wld
Worldcoin (WLD) $ 0.570015
hashnote-usyc
Circle USYC (USYC) $ 1.11
kucoin-shares
KuCoin (KCS) $ 11.52
global-dollar
Global Dollar (USDG) $ 0.999668
aptos
Aptos (APT) $ 1.84
ripple-usd
Ripple USD (RLUSD) $ 0.999863
wbnb
Wrapped BNB (WBNB) $ 933.12
syrupusdc
syrupUSDC (SYRUPUSDC) $ 1.15
rocket-pool-eth
Rocket Pool ETH (RETH) $ 3,807.79
sky
Sky (SKY) $ 0.05917
bfusd
BFUSD (BFUSD) $ 0.999335
binance-bridged-usdc-bnb-smart-chain
Binance Bridged USDC (BNB Smart Chain) (USDC) $ 0.999976
kaspa
Kaspa (KAS) $ 0.046322
kelp-dao-restaked-eth
Kelp DAO Restaked ETH (RSETH) $ 3,508.81
ondo-finance
Ondo (ONDO) $ 0.381025
gatechain-token
Gate (GT) $ 10.41
cosmos
Cosmos Hub (ATOM) $ 2.46
arbitrum
Arbitrum (ARB) $ 0.208181
hash-2
Provenance Blockchain (HASH) $ 0.02175
algorand
Algorand (ALGO) $ 0.13043
render-token
Render (RENDER) $ 2.21
filecoin
Filecoin (FIL) $ 1.51
official-trump
Official Trump (TRUMP) $ 5.38
myx-finance
MYX Finance (MYX) $ 5.49
lombard-staked-btc
Lombard Staked BTC (LBTC) $ 95,789.00
ignition-fbtc
Function FBTC (FBTC) $ 95,897.00
midnight-3
Midnight (NIGHT) $ 0.061096
solv-btc
Solv Protocol BTC (SOLVBTC) $ 95,691.00
vechain
VeChain (VET) $ 0.011617