Atomic Swap
Atomic swap ya da Türkçe karşılığı ile atomik takas, merkezi bir piyasaya veya aracılara ihtiyaç duyulmadan kripto para birimlerinin ticaretinin akıllı sözleşmeler (smart contracts) yardımıyla yapıldığı bir teknolojidir. Atomik takaslar, farklı blok zincir ağlarında çalışıyor olsalar bile kripto para birimlerinin ticaretinin yapılmasına olanak tanırlar.
Atomic swap kavramı ilk olarak 2013 yılında Tier Nolan tarafından kullanılmıştır. Atomic swap, kullanıcıların kripto para birimlerini doğrudan kripto para birimi cüzdanlarından takas etmelerine olanak tanıyan yenilikçi bir teknik olarak tanıtılmıştır. Tier Nolan her ne kadar atomik takasların babası olarak kabul edilse de blok zincirler arasında takas yapma fikri daha önceden beri tartışılan bir konuydu. Bu konuda atılan ilk adım Daniel Larimer’in 2012’de, birçok kişi tarafından Atomic swap teknolojisinin prototipi olarak kabul edilen P2PTradeX adlı güvenilir ticaret protokolünü geliştirmesiydi.
Atomic swap kavramı ilk olarak 2013 yılında Tier Nolan tarafından kullanılmıştır. Atomic swap, kullanıcıların kripto para birimlerini doğrudan kripto para birimi cüzdanlarından takas etmelerine olanak tanıyan yenilikçi bir teknik olarak tanıtılmıştır. Tier Nolan her ne kadar atomik takasların babası olarak kabul edilse de blok zincirler arasında takas yapma fikri daha önceden beri tartışılan bir konuydu. Bu konuda atılan ilk adım Daniel Larimer’in 2012’de, birçok kişi tarafından Atomic swap teknolojisinin prototipi olarak kabul edilen P2PTradeX adlı güvenilir ticaret protokolünü geliştirmesiydi.
Atomic Swapin Avantajları
Atomik takasın en büyük avantajlarından birisi güvenliktir. Bunun nedeni atomic swap yapmak isteyen kullanıcılardan hiçbir aşamada özel anahtarlarını kullanmaları beklenmemesi. Bu tip bir teknolojiyi kullanmanın başka bir avantajı ise merkezi kripto para birimi borsalarında bulunan ve her işlemden sonra kesilen ücretlendirmelerin olmamasından ileri gelir.
Atomik takasın bir diğer avantajı sahtekarlığa karşı koruma sağlaması. Atomic swap yönteminde bir tarafın diğerini dolandırmasının bir yolu yoktur. Teknik olarak incelendiğinde, Atomik takaslar, Hash Timelock Sözleşmelerine (HTLC) ve hash işlemlerine dayanır. HTLC sözleşmeleri, takasın ya tam anlamıyla gerçekleşmesini ya da hiç gerçekleşmemesini sağlar.
Diğer bir deyişle birbirleri ile takas yapmak isteyen kullanıcılar belirli bir süre içinde takası onaylamak veya reddetmek zorundadır. Yani Atomik Takasın gerçekleşebilmesi için her iki tarafında bu ticareti onaylaması gerekmektedir. Eğer her iki taraf da bu alışverişi onaylamazsa takas gerçekleşmeyecektir. Bu da olası sahtekârlıkları önler. Onaylama işlemleri kriptografik hash fonksiyonları yardımıyla gerçekleşir.
Atomik takasın bir diğer avantajı sahtekarlığa karşı koruma sağlaması. Atomic swap yönteminde bir tarafın diğerini dolandırmasının bir yolu yoktur. Teknik olarak incelendiğinde, Atomik takaslar, Hash Timelock Sözleşmelerine (HTLC) ve hash işlemlerine dayanır. HTLC sözleşmeleri, takasın ya tam anlamıyla gerçekleşmesini ya da hiç gerçekleşmemesini sağlar.
Diğer bir deyişle birbirleri ile takas yapmak isteyen kullanıcılar belirli bir süre içinde takası onaylamak veya reddetmek zorundadır. Yani Atomik Takasın gerçekleşebilmesi için her iki tarafında bu ticareti onaylaması gerekmektedir. Eğer her iki taraf da bu alışverişi onaylamazsa takas gerçekleşmeyecektir. Bu da olası sahtekârlıkları önler. Onaylama işlemleri kriptografik hash fonksiyonları yardımıyla gerçekleşir.
Atomic Swap Örneği
Bir örnekle açıklamak gerekirse, Ali’nin 5 Bitcoin'i olduğunu ve bunları BNB ile takas etmek istediğini varsayalım. BNB'leri olan Mehmet, Ali ile bu alışverişi gerçekleştirmek istiyor. Atomik takas teknolojisini kullanarak, güvenilir bir üçüncü tarafa gerek kalmadan (merkezi borsalar) birbirleri aralarında alışverişi gerçekleştirebilirler. Yani, ayrı blok zincirlerinde çalışan iki farklı coin, dışarıdan herhangi bir müdahaleye gerek kalmadan atomic swap ile takas edilebilir.
